Quick notes on Thailand’s new cybercrime law amendment (26 Apr 2016 rev)

Quick points for my international friends who want to get some gists about the development of Thailand’s new amendment of Computer-related Crime Act, as of 14 June 2016. Here I discussed the timeline, small notes on two different revisions on April 2016, and points of concerns regarding freedom of expression, privacy, and encryption.

If you don’t have much time, look at Section 14 (1) [online defamation], 14 (2) [“public safety”], 15 para. 3 [burden of proof to the intermediary], 17/1 [Settlement Commission], 18 (7) [investigative power to access encrypted data-at-rest], 20 (4) [Computer Data Screening Committee can block content that is totally legal], and 20 para. 5 [will be used to circumvent data-in-transit encryption].

Thai Netizen Network also made some recommendations to the Bill (updated 28 June 2016).

Timeline

  • 26 April 2016 — The Cabinet submitted the Bill to National Legislative Assembly (NLA).
  • 28 April — NLA 1st hearing – approved the Bill in principles (160 to 0) and sent it to Review Subcommittee. The Subcommittee has 60 days to review, with possible 30 days extension if needed.
  • ~26 June ~26 July — NLA should received the revised Bill and continue for the 2nd hearing. Updated: the Subcommittee decided to extended the review for another 30 days. Sections that got lots of comments are 14, 15, 16/1, 16/2, 18 (and in connection to 19), 20, and 21 (and in connection to 29).
  • There will be three hearings in NLA. In some cases, all the 1st, 2nd and 3rd hearings could be done in one day.
  • ICT Minister said the government willing to have all Digital Bills in effect by the end of 2016.

Read the Bill (in English)

  • Read Computer-related Crime Act (CCA) amendment (26 April 2016 draft) and its English translation, side by side.
  • There was a revision approved by the Cabinet on 19 April 2006.
    • The 19 April and 26 April revisions are almost identical.
    • Except that Section 13 and Section 14 of 19 April revision (both amend Section 18 of 2007 Act) are merged and become single Section 13 of 26 April revision.
    • So the Section number starting from Section 14 is shifting up.
    • This note is based on 26 April 2016 revision.
    • To avoid confusion, it will refer to the number of the Section to be amended.
  • The Minister responsible for this Act will be the Minister of Digital Economy and Society (new name of Minister of ICT).

Points of Concerns

1. Criminalisation of Speech and Computer Data

  • Section 14 (1) — Online defamation: language still open for online defamation
  • Section 14 (2) — “Public safety”: Vague and general terms like “public safety” and “economic stability” in this Section are undefined specifically in any Thai criminal law, but will be used to criminalised computer data.
    • From our communication with the lawmaker, they said this is meant to be for the crime against computer system of public infrastructure. If that’s the case, it can be better written in the draft, using terms like “critical infrastructure” or “critical information infrastructure”.
  • Read iLaw analysis on this (in Thai)

2. Disproportionate Intermediary Liability

  • Section 15 paragraph 2 — Blanket power: Minister power to issue additional procedural rules, which may additionally limits civil rights but require no review from Parliament.
  • Section 15 paragraph 3 — Burden of proof: if service provider follows the Ministerial procedural rules, they may exempted from penalty, but service provider has to prove their innocence.
  • Section 3 — No differentiation of intermediary types: Section 3 (since 2007 version) do defined two different types of “service providers”, but for the rest of the Act it does not really differentiated them. Every service providers got the same level of penalty.
    • We should at least differentiated between “mere conduit” and “hosting”.
    • EU E-Commerce Directive has three: “mere conduit” (Article 12), “caching” (Article 13) and “hosting” (Article 14).
  • See Manila Principles on Intermediary Liability

3. Unpredicability of Law — Judicial Process

  • Section 17/1 — Settlement Committee: for offences with 2 years or less jail term. Not sure what is the consequence, but definitely will creates unpredictability of law enforcement
    • The Settlement Committee will be appointed by the Minister. It will be consisted of three persons, one of whom has to be an inquiry official according to the Criminal Procedure Code. No other requirements stated in the Bill.

4. Expanded Investigative Power — Access to Encrypted Data-at-Rest

  • Section 18 — Expands investigative power of Section 18 to non-CCA offences
    • The entire Section 18 in 26 April 2016 revision of CCA amendment is almost identical to the 2007 CCA in use currently, except mainly this expansion.
  • Section 18 (together with Section 19, which are conditions in order to use the power in Section 18) in the current 2007 CCA is already a problem in itself, particularly about the authorisation of power. When compared to similar law on investigative power to gather electronic evidence like one in Section 25 of Special Investigation Act, Sections 18+19 of CCA required lesser check and balance.
  • Section 18 (7) is about accessing encrypted computer system or data.

5. Expanded Information Control

  • Section 20 — Expands blocking and data removal power to non-CCA offences
  • Section 20 (4) — Blocking of content that is totally legal: Computer Data Screening Committee may ask Court the block/remove data that breach “public order” or “moral high ground of people” even its not illegal
    • The Computer Data Screening Committee will be appointed by Minister. Will consisted of five persons. Two must come from relevant private sector. No other requirements stated in the Bill.
    • Thai Journalist Association is very concerned about this.
  • Film industry associations, like Motion Picture Association (regional) and Federation of National Film Associations of Thailand (local), support the expansion of Section 20 to also include site-blocking if copyright infringement occurs.
    • They also citing the damages from Facebook Live and call for measures to takedown such streaming, or any new technology that may infringe intellectual property rights, on social media.

6. Disintegrity of Secured Communication

  • Section 20 paragraph 5 — Additional technological measures to censor encrypted data: Minister can issue additional rules to facilitate data blocking/removal “in response to changing technology”
    • In the “reasons for amendment” document attached with the draft submitted to NLA, it said to block a web page that use public-key encryption a “special method and tools” are needed (see page 28-30 of the documents submitted to NLA, in the last column. You will see the keywords like “SSL”).
    • In order to block a specific URL, the URL has to be known first. The ISP will compare the URL with its blacklist. If matched, it will tell the user that the access is not allowed.
    • For an HTTPS encrypted webpage, the ISP know only first part of URL (the domain name). For example, if the entire URL is https://www.facebook.com/thainetizen, ISP will see only https://www.facebook.com. So they cannot compare and cannot block the URL specifically. They can block the entire www.facebook.com, but that will be very unpopular.
    • It is possible to circumvent the encryption, so ISP can block a specific URL again.
    • But this will affect confidentiality and integrity of the data on the network, as well as its availability (as the data may be blocked and inaccessible).
    • The same tool can also use for the surveillance of private communication.
  • Read Thai Netizen Network analysis on this Section 20 and how it related to MICT Order No. 163/2557 and the “Single Gateway” project (in Thai).
  • See also The Right to Privacy in Thailand and State of Surveillance: Thailand reports.

Stop This

Don’t agree with the Amendment proposal?
Sign the Petition: https://change.org/singlegatewayreturn
and keep spread it around.

Follow more updates and actions from Thai Netizen Network website at https://thainetizen.org and its Facebook page at https://www.facebook.com/thainetizen.

[โน๊ต] ใครเป็นเจ้าของอินเทอร์เน็ต?

ประเด็นที่พอนึกออกเรื่อง Internet ownership

  • ความเป็นเจ้าของของพื้นที่ต่างๆ บนเน็ต ก็ส่งผลต่อสิทธิเสรีภาพในพื้นที่นั้นๆ และพื้นที่ที่เชื่อมต่อด้วย
  • เจ้าของส่วนประกอบต่างๆ ของอินเทอร์เน็ต ส่วนใหญ่คือเอกชน ทั้งเจ้าของพื้นที่เว็บบอร์ด เจ้าของเว็บไซต์ เจ้าของพื้นที่เว็บที่แบ่งเช่า (โฮสติ้ง) เจ้าของเซิร์ฟเวอร์ เจ้าของศูนย์ข้อมูลที่เซิร์ฟเวอร์ตั้งอยู่ เจ้าของสายส่งข้อมูล ฯลฯ
  • ในฐานะเจ้าของ บุคคล/นิติบุคคลที่ควบคุมพื้นที่บนอินเทอร์เน็ตจริงๆ ก็เป็นเอกชน
  • ทั้งการอนุญาตให้เข้าถึงบริการหรือเนื้อหาอะไรได้บ้าง (net neutrality & censorship)
  • ทั้งการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล (surveillance) โดยเอกชนเอง หรือที่ร่วมมือกับรัฐ เช่นโครงการ PRISM ของ NSA สหรัฐอเมริกา
  • ทางหนึ่งที่รัฐจะบังคบให้เอกชนทำเรื่องที่อยากให้ทำได้ คือ intermediary liability กำหนดภาระความรับผิดให้กับตัวกลาง พร้อมกับกำหนดข้อยกเว้นความรับผิด เพื่อจูงใจให้ให้ความร่วมมือ
  • ซึ่งพอเป็นเอกชนทำ (ไม่ว่าทำเองหรือรัฐกดดัน/กำหนดให้ทำ) กลไกความรับผิด การตรวจสอบได้ และความโปร่งใส (accountability/transparency) แบบที่มีกับรัฐ (เช่นกฎหมาย freedom of information อย่างพ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการของไทย) ก็อาจจะไม่มี
  • หรือกรณีที่รัฐใช้วิธีกดดัน “ขอความร่วมมือ” ให้เอกชนทำ รัฐเองก็หลุดออกจากความรับผิดชอบตามกฎหมายไปด้วย
  • กรณีการเปิดพื้นที่ให้แสดงความคิดเห็น พื้นที่ที่ดูเหมือนเป็นพื้นที่สาธารณะ ก็ยังเป็นของเอกชนอยู่ดี ซึ่งก็อาจจะทำให้ไม่มีหลักประกันว่า เจ้าของที่เป็นเอกชน จะยอมแบกรับความเสี่ยงเพื่อรักษาพื้นที่ให้คงความเป็นสาธารณะ พูดหรือแสดงอะไรก็ได้ เพราะเขาเองก็มีความเสี่ยงทางกฎหมาย หรือไม่มีแรงจูงใจเพียงพอทางเศรษฐกิจ
  • ในหลายประเทศที่รัฐเป็นเจ้าของ ISP หรือโครงข่ายโทรคมด้วย จะมีกรณีสั่งปิดอินเทอร์เน็ต ในกรณีมีเหตุการณ์ทางการเมือง
  • บางทีเราอาจจะลองใช้แนวคิด privately-owned public space จากการผังเมือง มาคิดกับเรื่องพื้นที่อินเทอร์เน็ตได้
  • อินเทอร์เน็ตอาจจะคล้ายเมืองใหญ่ ที่พื้นที่สาธารณะจริงๆ ลดน้อยลงเรื่อยๆ แต่มีพื้นที่คล้ายๆ พื้นที่สาธารณะที่เอกชนเป็นเจ้าของเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เช่นกัน เช่น ลานหน้าห้างสรรพสินค้า โถงกลางของศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ พื้นที่หน้าสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน
  • กรณีการชุมนุม Occupy Wall Street ก็เป็นการชุมนุมบนพื้นที่แบบนี้
  • มีอีกประเด็นคือ Internet access as constitutional/civil rights เช่นในประเทศกลุ่มนอร์ดิก ซึ่งกรณีนี้แปลว่ารัฐจำเป็นต้องการันตีว่าประชาชนจะสามารถเข้าถึงเน็ตได้ ถ้าเกิดว่าเอกชนเห็นว่าไม่คุ้มที่จะลงทุนในพื้นที่ไหน รัฐหรือผู้กำกับดูแลก็ต้องทำเอง หรือบังคับให้เอกชนต้องทำ
  • กับอีกประเด็นคือ Internet as Infrastructure ซึ่งต่อเนื่องจากตะกี้
  • มีข้อเสนอว่า ถ้ารัฐบาลท้องถิ่น เป็นเจ้าของถนนหรือท่อประปาได้ (ใช้เงินภาษีสร้าง-บำรุง) ก็น่าจะเป็นเจ้าของโครงข่ายอินเทอร์เน็ตได้
  • แต่ทั้ง Internet access as constitutional rights และ as Infrastructure นี้จะเน้นเรื่องการเข้าถึงข้อมูลและโครงข่ายเป็นหลัก (pipes) ไม่ได้พูดถึงพื้นที่สำหรับเนื้อหาหรือเซิร์ฟเวอร์
  • การเปรียบเทียบอินเทอร์เน็ตกับโครงสร้างพื้นฐานอย่างถนน ทำให้เชื่อมโยงแนวคิด net neutrality กับแนวคิด carrier must carry เข้าด้วยกันได้บ้าง

ค้นลิงก์เร็วๆ วันนี้

 

[27 ก.ค.] ตะลุยแปล #Tor เป็นไทย เสาร์นี้

แปล Tor เป็นไทย

ชวนชาวเน็ตมาช่วยแปลโปรแกรม Tor เป็นภาษาไทยกันครับ 🙂

เสาร์ 27 กรกฎา ประมาณ 10 โมงเช้าไปจนถึง 5 โมงเย็น
ที่ร้านกาแฟ Tom N Toms สยามเซ็นเตอร์ [Facebook event]

Tor (The Onioin Router) เป็นโปรแกรมที่ช่วยให้เราใช้งานอินเทอร์เน็ตได้ปลอดภัยขึ้น และลดโอกาสการถูกดักฟังขโมยข้อมูลจากผู้ไม่หวังดี มีวิธีการใช้ไม่ยุ่งยากนัก แต่อุปสรรคสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับผู้ไม่คุ้นเคยคือ หน้าจอโปรแกรมยังเป็นภาษาอังกฤษอยู่ ซึ่งการแปลเป็นไทย ก็จะช่วยให้คนอีกมากเข้าอินเทอร์เน็ตได้อย่างปลอดภัยครับ

การแปลนั้นไม่ยุ่งยาก ทุกคนทำได้ผ่านหน้าเว็บ ไม่ต้องลงโปรแกรมอะไรเพิ่มเติม มีทั้งแปลคำในเมนู ซึ่งจะเป็นคำสั้นๆ หรือแปลข้อความในส่วนต่างๆ ของโปรแกรม ซึ่งก็เป็นประโยคเดียวบ้างหรือเป็นย่อหน้าก็มี เราเลือกได้ครับ

โดยรวมตอนนี้แปลไปแล้ว 46% และยังรอตรวจคำแปลอยู่อีกครับ

คำ “ออกตัว” — มาราธอน เล่มแรก

หนังสือ มาราธอน: อินเทอร์เน็ต การเมือง วัฒนธรรม ฉบับออกตัว

ด้านล่างนี้น่าจะเป็น “คำนำ” หนังสือเล่มครั้งแรกของผม วันนี้เพิ่งจะได้จับ ผมเลือกใช้คำว่า “มาราธอน” กับกิจกรรมของเครือข่ายพลเมืองเน็ตนี้ เพราะเห็นด้วยว่าการศึกษาและรณรงค์ประเด็นใดก็ตาม ไม่สามารถสำเร็จได้ชั่วข้ามคืน มาราธอนคือการวิ่งระยะไกล ข้ามเขตแดนและส่งข่าวสาร หนังสือเล่มวางตำแหน่งตัวเองเป็นจุดสตาร์ท ดังคำออกตัว

—-

“เราเดินด้วยคำถาม” ผมได้ยินคำพูดนี้ครั้งแรกจากบล็อกของพี่แจง ฐิตินบ โกมลนิมิ นักข่าวที่ทำงานในสามจังหวัดชายแดนใต้มานานหลายปี ผมหวังว่าหนังสือเล่มนี้จะทำอย่างคำพูดดังกล่าวได้บ้าง

หนังสือเล่มนี้รวบรวมบทความและบทสนทนาว่าด้วยอินเทอร์เน็ตที่เกี่ยวกับการเมือง สังคม และวัฒนธรรม จากกิจกรรมที่เครือข่ายพลเมืองเน็ตได้มีส่วนร่วม ในช่วงปี 2010 ถึง 2011 ซึ่งเป็นสองปีที่เราได้เห็นความเคลื่อนไหวทางการเมืองและความขัดแย้งทางสังคมปรากฏอย่างชัดเจนกว้างขวางบนพื้นที่ออนไลน์ที่เชื่อมกับออฟไลน์ ตั้งแต่การชุมนุมและการสลายการชุมนุมเมื่อต้นปี 2010 ไปจนถึงการเลือกตั้งทั่วไปและน้ำท่วมใหญ่ในปี 2011*

ขอบคุณ นฤมล กล้าทุกวัน ที่รับเป็นบรรณาธิการให้หนังสือเล่มนี้ กระบวนการต่างๆ กินเวลาหลายเดือน “มาราธอน” เกินกว่าที่ผมบอกกับเธอไว้ในคราวแรกมาก ผมน่าจะรู้จักนฤมลที่คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ท่าพระจันทร์ คนรอบตัวผมหลายคนรู้จักนฤมลในวาระต่างกันไป จำนวนหนึ่งวนเวียนอยู่ในแวดวงสื่อใหม่และความเคลื่อนไหว “ไม่เอารัฐประหาร”

ในช่วงปี 2004-2007 สื่อออนไลน์อย่างประชาไท มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน โอเพ่นออนไลน์ วิกิพีเดียไทย พลวัต ดูโอคอร์ เว็บบอร์ดและบล็อกต่างๆ รวมทั้งวงสนทนาที่จัดโดยเว็บไซต์บล็อกนัน กลุ่มผู้ใช้ลีนุกซ์ในประเทศไทย ยูเฟส บาร์แคมป์ ไบโอสโคป ไทยอินดี้ และงานแสดงศิลปะดอคูเมนทา ได้ทำให้ผมรู้จักผู้คนมากมายที่ผมจะได้ร่วมงานด้วยในอีกหลายปีให้หลัง เป็นการเปลี่ยนสายงานจากที่เคยอยู่ในแวดวงซอฟต์แวร์และภาษาศาสตร์คอมพิวเตอร์ มาสู่การขับเคลื่อนประเด็นสิทธิเสรีภาพของพลเมืองที่เกี่ยวข้องกับระบบอิเล็กทรอนิกส์ ยิ่งรู้จักคนเหล่านี้มากขึ้น ผมก็ยิ่งเดินทางมากขึ้น

“ชีวิตคือการเดินทาง” และสำหรับคนรุ่นผม (เกิด 1979 เรียนโรงเรียนเอกชนชายล้วน อาศัยอยู่ในเขตเมือง และสามารถเข้าถึงเครื่องเล่นเกมแฟมิคอม) ตัวอย่างที่ให้ภาพได้ชัดที่สุดอันหนึ่งก็คือ วิดีโอเกมอาร์พีจี (role-playing game: RPG) อย่างไฟนอลแฟนตาซีหรือดราก้อนเควสต์ที่ผู้เล่นสวมบทบาทตัวละครสมมติออกเดินทางไปตามดินแดนต่างๆ เพื่อ “เก็บเพื่อน” หรืออีกนัยหนึ่งคือการเก็บประสบการณ์และความสามารถต่างๆ เพื่อถึงจุดหนึ่งจะได้คลี่คลายปริศนาของเกมและเตรียมความพร้อมไปสู่การปราบเจ้าจอมมารบอสใหญ่อันจะเป็นจุดสิ้นสุดของเกม

ในระหว่างทางของกิจกรรมต่างๆ ที่ถูกบันทึกรวบรวมลงหนังสือเล่มนี้ ผมได้พบเจอบุคคลต่างๆ จำนวนมาก บ้างตั้งใจ บ้างเป็นเหตุบังเอิญอันน่ายินดี ผมรู้สึกจริงๆ ว่าชีวิตเป็นการเดินทาง แม้อุปลักษณ์เกมอาร์พีจีในแบบดั้งเดิมอาจไม่ทาบสนิทเสียทีเดียวกับชีวิตของเราหลายคน เพราะเราไม่มีหรือไม่เคยนึกถึงบอสใหญ่ที่จะต้องปราบในตอนสุดท้าย แต่อย่างน้อยการได้พบสิ่งต่างๆ รวมทั้งผู้คนระหว่างเดินทาง ก็ทำให้เราได้ทราบถึงภารกิจหรือที่ภาษาเกมเรียกว่า “เควสต์” ในช่วงชีวิตหนึ่งๆ ที่เราอยากจะเอาชนะให้ได้ น่าจะด้วยเหตุนี้ ที่ทำให้นักเดินทางจำนวนหนึ่ง มักบอกว่า สิ่งสำคัญของการเดินทางไม่ใช่จุดหมาย แต่คือการเดินทางโดยตัวของมันเอง พูดหล่อๆ แบบให้เอาไปทวีตต่อได้ก็อาจจะพูดว่า เรามองไปที่จุดหมายเพื่อมองเข้ามาในตัวเราเอง

ความน่าสนใจของการศึกษา “โลกเสมือน” หรือ “โลกออนไลน์” สำหรับผม จึงอยู่ที่การที่มันหยิกตัวเราให้ตื่นจากความเคยชิน และเดินกลับมาดู (revisit) ทบทวนแนวคิดที่เราเคยยอมรับเกี่ยวกับ “โลกจริง” หรือ “โลกออฟไลน์” ว่ายังใช้ได้อยู่ไหม หรือจำเป็นต้องปรับแก้ ยืดขยาย หรือล้มมันทิ้งเสียให้หมด? สิ่งเหล่านี้ไม่ได้มีเพียงนักวิชาการกลุ่มเล็กๆ ที่ตั้งคำถาม แต่คนทั่วไปในสังคมเองก็คิดกับมันหรือคิดผ่านมันมากขึ้นเรื่อยๆ เช่นกัน บันทึกการเดินทางแบบ “ยินดีที่ไม่รู้จัก” ใน กวน มึน โฮ หนังรักตลกที่ดังที่สุดในปี 2010 เปิดประเด็นให้เราคิดมากขึ้นเกี่ยวกับความเป็นนิรนาม และ Top Secret วัยรุ่นพันล้าน หนังอิงประวัติผู้ประกอบการในปี 2011 ก็เดินเรื่องด้วยสัญลักษณ์จากวิดีโอเกมอาร์พีจี ความเป็นดิจิทัล (digitality) และการเคลื่อนย้าย/เปลี่ยนสถานะ (mobility) ได้ปรากฏสู่ภาษาในวัฒนธรรมร่วมสมัยมากขึ้นเรื่อยๆ

สถานที่ส่วนใหญ่ในงานเทศกาล เน็ตติเซ่นมาราธอน เมื่อปี 2010 อยู่ในบริเวณที่เดินถึงกันได้ คือย่านสี่แยกคอกวัว ถนนข้าวสาร และท่าพระจันทร์ (อีกสามแห่งอยู่ไกลออกไป ที่สีลม เกษตร และเชียงใหม่) เราตัดสินใจเลือกที่พักย่านถนนข้าวสารให้กับวิทยากรที่มาจากต่างเมือง ดัดแปลงห้องปรับอากาศในร้านอาหารใต้โรงแรมให้เป็นห้องสัมมนา ด้วยจุดประสงค์อยากให้วิทยากรได้เจอคนแปลกหน้า/นักเดินทาง ได้เดินสัมผัสเมืองเพราะหัวข้อหนึ่งในงานจะว่าด้วยเมืองกับอินเทอร์เน็ต และทดลองจัดงานในพื้นที่ที่ไม่เคยทำมาก่อน ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องยากลำบากนัก เพราะสิ่งที่เรามองหานั้นก็เหมือนกับที่ผู้ใช้เน็ตจำนวนมากมองหาตามร้านกาแฟ คือ ที่นั่ง ไฟฟ้า และอินเทอร์เน็ต – ด้วยความไม่พร้อมหลายประการในปี 2011 ขนาดของงานได้ลดลงและไม่ได้มีสถานะเป็นเทศกาล – ปี 2012 นี้เราอยากกลับมาคึกคักอีกรอบ

ขอบคุณร้านหนังสือก็องดิด, The Reading Room, Cubic Creative Play Cube, Chiang Mai Commons, โรงแรมวิลล่า ชาช่า, ภาควิชาปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ศูนย์ศึกษานโยบายสื่อ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, สาขาวิชาสื่อศิลปะและการออกแบบสื่อ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, และคณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำหรับสถานที่และการประสานงานวิทยากร จิราพร ธิโสภา, ธัญญธร สายปัญญา, นุตประวีณ์ สมดี, อนรรฆ พิทักษ์ธานิน, ณัฐเมธี สัยเวช, วิชัย แสงดาวฉาย, ยอดพงษ์ จริยวิทยาวัฒน์, วสุมล บุณยเกียรติ, วนัสนันท์ ศรีไพศาล, พิสิฐ ศรีปราสาททอง, พิเชฐ ยิ่งเกียรติคุณ, ทวีพร คุ้มเมธา, วรงค์ หลูไพบูลย์, และเยาวลักษณ์ ศรณ์เศรษฐกุล สำหรับการบันทึกและการประสานงานอื่นอีกสารพัด และโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) กับมูลนิธิไฮน์ริค เบิลล์ ที่วิ่งมาด้วยกันตลอด

ด้วยความระลึกถึง สมเกียรติ ตั้งนโม กับโครงการทางการเมืองที่ยังไม่เสร็จของเขา

กรุงเทพ, มีนาคม 2012

* ผู้สนใจสถานการณ์อินเทอร์เน็ตไทยตามลำดับเวลาในปี 2011 สามารถดูเพิ่มเติมได้ใน “รายงานประจำปีเครือข่ายพลเมืองเน็ต: เสรีภาพและวัฒนธรรมอินเทอร์เน็ตไทย พ.ศ. 2554” (เครือข่ายพลเมืองเน็ต 2555) และดูการอภิปรายเรื่องสื่อใหม่กับสิทธิเสรีภาพ การเคลื่อนไหว และการหาเสียงได้ใน “สื่อใหม่กับการเคลื่อนไหวทางการเมือง” (มูลนิธิไฮน์ริค เบิลล์ 2555)

—-

เผยแพร่ครั้งแรกในหนังสือ “มาราธอน: อินเทอร์เน็ต การเมือง วัฒนธรรม ฉบับออกตัว”
จัดจำหน่ายโดย สายส่งศึกษิต บริษัท เคล็ดไทย จำกัด 0-2225-9536~40

สั่งซื้อออนไลน์: เคล็ดไทย | ซีเอ็ด | นายอินทร์
ห้องสมุดและองค์กรสาธารณประโยชน์ ติดต่อ contact (at) thainetizen.org เพื่อรับหนังสือโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

รายชื่อผู้ร่วมก่อการจำนวนหนึ่ง

Google เปิดเผยข้อมูลการเซ็นเซอร์ละเอียดขึ้น

กูเกิลเปิดให้ใช้บริการ “รายงานความโปร่งใส” (Transparency Report) มาตั้งแต่ปีที่แล้ว และเมื่อวาน (27 มิ.ย. 2554) ก็ได้ประกาศปรับปรุงหน้าตาใหม่ พร้อมกับข้อมูลที่ละเอียดขึ้น

Thailand - Google Transparency Report

Transparency Report ดังกล่าวประกอบไปด้วย 2 ส่วนหลัก คือ 1) การจราจร (Traffic) และ 2) คำร้องจากรัฐบาล (Government Requests)

โดย Traffic จะแสดงปริมาณการจราจรที่เข้ามายังบริการต่าง ๆ ของกูเกิล ในแต่ละช่วงเวลา ซึ่งเมื่อดูในภาพรวมแล้ว จะทำให้เห็นได้ว่า เกิดเหตุผิดปกติอะไรกับการใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศหนึ่ง ๆ หรือเปล่า

เช่น ถ้าอยู่ดี ๆ ปริมาณการจราจรจากประเทศหนึ่งแทบจะหายไปเลย ก็พอจะบอกได้ว่า ไม่ 1) บริการของกูเกิลถูกแบนในประเทศดังกล่าว ก็ 2) อินเทอร์เน็ตของประเทศนั้นมีปัญหาอะไรสักอย่าง เช่น ช่องสัญญานออกนอกประเทศอาจจะขาด หรือบางทีอาจจะถูกตัดอย่างตั้งใจ (เช่นกรณีซีเรียหรือพม่า)

ส่วน Government Requests จะบอกจำนวนคำร้องและเหตุผลที่ส่งมาจากรัฐบาลประเทศต่าง ๆ (ให้เอาเนื้อหาออกจากบริการของกูเกิล หรือขอข้อมูลผู้ใช้จากกูเกิล) และรายงานว่ากูเกิลทำอย่างไรกับคำร้องดังกล่าว

เช่น ในปี 2553 รัฐบาลไทย ร้องขอไปยังกูเกิล 1 ครั้ง ให้เอาวิดีโอที่วิพากษ์วิจารณ์หรือเลียนแบบกษัตริย์ จำนวน 43 ชิ้น ออกจาก YouTube — โดยกูเกิลตอบสนองคำขอดังกล่าว ด้วยการห้ามไม่ให้ผู้ใช้จากประเทศไทยดูวิดีโอทั้ง 43 ชิ้น (100% ของคำขอ)

เครื่องมือลักษณะนี้ เป็นการสื่อสารกับสาธารณะอย่างหนึ่ง ว่าผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตกำลังเผชิญกับอะไรอยู่ เขาจัดการกับปัญหาอย่างไร และมันส่งผลอย่างไรบ้าง กับการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารบนอินเทอร์เน็ตของพวกเรา

เราสามารถใช้ Google Transparency Report ผ่านทาง HTTPS (เข้ารหัสการเชื่อมต่อ) โดยใช้ที่อยู่ https://www.google.com/transparencyreport/

สำหรับข้อมูลการเซ็นเซอร์อินเทอร์เน็ตในประเทศไทยในภาพรวม (เฉพาะเท่าที่มีการขอหมายศาล – ยังมีเว็บที่ถูกบล็อคโดยไม่ได้ใช้หมายศาลอีก) ซึ่งนอกเหนือไปจากการร้องขอไปยังกูเกิล ดูได้ที่ สรุปสถานการณ์การควบคุมและปิดกั้นสื่อออนไลน์ พ.ศ. 2550-2553 โดยทีมวิจัย iLaw

ที่มา – Updated and more detailed Transparency Report, 27 มิ.ย. 2554

นิยามปลอมของ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” ?

จากกรณี ปรียนันท์ ล้อเสริมวัฒนา นักกิจกรรมด้านสิทธิผู้ป่วย ถูกแจ้งข้อกล่าวหาว่า “นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” ตามมาตรา 14 (1) ของพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ โดยข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่ถูกกล่าวหาเป็นข้อมูลสถิติคนไข้ที่เสียชีวิตเและภาพความผิดพลาดในการรักษา ซึ่งใช้ในการรณรงค์ร่างพ.ร.บ.คุ้มครองผู้เสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข ผมมีข้อสังเกตเกี่ยวกับมาตราดังกล่าวดังนี้

[English Brief] May 22, 2011. Thai patient rights activist Preeyanan Lorsermvattana of Thai Medical Error Network (TMEN) was accused of “forging computer data”. The data in question is from the Network’s campaign to support Medical Malpractice Victims Protection Bill. — My take: It could be a false data, but it’s not a “forged computer data” in a strict sense. Forged computer data is a computer data, like IP address, that is forged. Not a forged data of anything that happens to be in the computer storage. This is an abuse of Computer-related Crime Act. Updated 22:18: While my interpretation of “forged computer data” should be already correct, but Article 14 (1) includes both “forged computer data” and “false computer data” … dammit. Updated 23:00: @tewson points out that “false computer data” was only included later in the last revision of the Article.

มาตรา 14 (1) ของพ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ระบุว่า:

มาตรา 14 ผู้ใดกระทําความผิดที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจําคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ
(1) นําเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน

ความเห็นผมคือ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอม” และ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” ตาม มาตรา 14 (1) นี้ น่าจะหมายถึงเฉพาะ ข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ ไม่ใช่ข้อมูลอะไรก็ได้ที่เก็บอยู่ในระบบคอมพิวเตอร์

คือเป็นข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ที่ทำขึ้นเพื่อให้ระบบคอมพิวเตอร์เข้าใจผิดหรือเพื่อให้ระบบคอมพิวเตอร์ทำงานผิดพลาดเสียหาย เช่น ที่อยู่อินเทอร์เน็ตปลอม (แบบใน IP address spoofing) หัวอีเมลปลอม หรือ โค้ดโปรแกรมปลอม ที่จะทำให้ระบบคอมพิวเตอร์ทำงานผิดพลาด หรือทำให้ระบบมีช่องโหว่ทางความปลอดภัยจนถูกเจาะระบบได้ เป็นต้น

อัปเดต 22:18: คุยกับ @pruet และ @sawatree มีความเห็นว่า ตามเจตนารมณ์กฎหมาย “ข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” (false computer data) ก็คือ ข้อมูลเท็จที่อยู่ในระบบคอมพิวเตอร์ ส่วนที่ผมอธิบายไปนั้น เป็นเฉพาะนิยามของ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์ปลอม” (forged computer data) — มาตรา 14 (1) ระบุทั้งสองอัน … เฮ่อ (ผมคิดว่า กฎหมายคอมพิวเตอร์ ควรจะมีเฉพาะเรื่อง forged computer data เท่านั้น ส่วนเรื่อง false data มันมีกฎหมายอื่นใช้ได้อยู่แล้ว ทั้งอาญาและแพ่งพาณิชย์)

อัปเดต 23:00: @tewson แจ้งมาว่า ความผิดเกี่ยวกับ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” นั้น ถูกเพิ่มเข้ามาทีหลัง ในการแก้ไขครั้งสุดท้ายของมาตรา 14 นี้ (เดิมเป็นมาตรา 13) เดิมนั้นไม่มี

Computer Packet Pattern

กรณีของ ข้อมูลปลอม หรือ ข้อมูลอันเป็นเท็จ ไม่ว่าจะไปปรากฏอยู่ในระบบคอมพิวเตอร์หรือที่ไหนก็ตาม ไม่ควรจะใช้กฎหมายมาตรานี้

เป็นไปได้ว่า ในการรณรงค์ดังกล่าว อาจมีข้อมูลที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง ถ้ากลุ่มแพทย์ที่คัดค้านร่างพ.ร.บ.ฯดังกล่าว ไม่ปราถนาจะพูดคุยทำความเข้าใจกับกลุ่มที่สนับสนุน ต้องการจะดำเนินการฟ้องร้อง ก็ควรจะใช้ข้อกฎหมายที่มันเหมาะสม ไม่ใช่เลือก “ตามความสะดวก” ของผู้กล่าวหา หรือเลือกตาม “ความไม่สะดวก” ของผู้ถูกกล่าวหา

ความแย่ของการนำเอาพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาใช้แบบนี้ อย่างหนึ่งก็คือ เนื่องจากข้อมูลในอินเทอร์เน็ตนั้น สามารถไปปรากฏบนจอคอมพิวเตอร์ที่ไหนก็ได้ในประเทศ ทำให้ผู้กล่าวหาสามารถแจ้งความกับสถานีตำรวจได้ทั่วประเทศ ในกรณีนี้ปรียนันท์ต้องเดินทางจากบ้านที่กรุงเทพ ไปรับทราบข้อกล่าวหาที่จังหวัดสุรินทร์ (ลักษณะเดียวกับกรณีของ จีรนุช เปรมชัยพร ที่ต้องเดินทางไปให้การที่จังหวัดขอนแก่น)

ถ้าเราปล่อยให้มีการใช้กฎหมายผิดฝาผิดตัวแบบนี้ไปเรื่อย ๆ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ จะกลายเป็นกฎหมายปิดปากครอบจักรวาลโดยสมบูรณ์แบบ ทั้งใช้เป็นกฎหมาย 112 หมิ่นเดชานุภาพ หมิ่นประมาท จับ ยึด ค้น หยุดการวิพากษ์วิจารณ์ทุกชนิด


* ภาพประกอบโดย Patrick Hoesly สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ CC by

นักข่าว 0.8: กรณีการจับผู้อำนวยการนสพ.ประชาไท และข่าวที่กรุงเทพธุรกิจออนไลน์รายงาน #freejiew

[เพิ่มเติม 2010.09.27 14:21: ผมเขียนบล็อกโพสต์นี้ เพราะตระหนักว่า เนื้อหาในการฟ้องนั้นก็เรื่องหนึ่ง ส่วนภาพที่ถูกสร้างให้ปรากฏต่อสาธารณะ-ทางสื่อ-นั้นก็อีกเรื่องหนึ่ง การนำเสนอภาพกระบวนการการจับกุมซึ่งผิดไปจากความเป็นจริงอย่างมีนัยยะนี้ ส่งผลต่อภาพประทับในหัวของคน และให้โทษกับผู้ถูกกล่าวหา นี่ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย]

[เพิ่มเติม 2010.09.27 14:54: เพื่อความสะดวกในการ(ไม่)อ่าน ขอแจ้งว่าโพสต์นี้ไม่มีข้อมูลใหม่หรือการวิเคราะห์อะไรเกี่ยวกับคดีของจีรนุชเลย. เนื้อหาแบ่งเป็น 3 ตอน: 1) วารสารศาสตร์ (อันเป็นที่มาของชื่อ นักข่าว 0.8 ที่เทียบกับ เว็บ 2.0); 2) ข้อเสนอในเรื่องความรับผิดของตัวกลางและการดำเนินคดี; 3) ข้อสังเกตต่อสมาคมวิชาชีพสื่อ]

เมื่อเย็นวันศุกร์ (24 กันยา) ผมมีเหตุให้ต้องไปขอนแก่นเป็นครั้งแรก กลับมาก็ได้อ่านข่าวเกี่ยวกะเหตุการณ์นั้นตามสื่อต่าง ๆ ก็ตรงบ้าง คลาดเคลื่อนบ้าง นิด ๆ หน่อย ๆ เป็นอันเข้าใจได้ เพราะจำนวนหนึ่งรายงานในระหว่างที่เรื่องยังไม่ชัดเจนหรือยังไม่จบดี

แต่วันนี้ได้อ่านข่าวฉบับของกรุงเทพธุรกิจออนไลน์ พบว่ามันคลาดเคลื่อนจนน่าตลก ขำเสียจนไม่รู้จะพอเพียงอย่างไรไหว เนื้อความหรือก็ราวกับนิยายเพื่อความปรองดอง คือไม่รู้จะพูดอย่างไรดี นอกจากนึกภาพ ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองกอดคอกะนักข่าวกรุงเทพธุรกิจออนไลน์ แล้วร้องว่า ร่วมกัน เราทำได้! … น่าจะชวนไปส่งประกวด ไอเดียประเทศไทย คาดว่าน่าจะได้รางวัลสร้างสรรค์นวัตกรรมข่าวยอดเยี่ยม (แล้วแบ่งเงินรางวัลกันไปช็อปช่วยชาติ)

กรุงเทพธุรกิจเขาทำไปได้นะ ทั้ง ๆ ที่เขาเผยแพร่ชิ้นข่าวดังกล่าวเมื่อวันที่ 25 กันยายน 2553 21:00 หรือหลังจากเหตุการณ์ทั้งหมดจบไปแล้วมากกว่า 18 ชั่วโมง (เพื่อการเปรียบเทียบ มติชนออนไลน์ ที่รายงานเมื่อ 24 กันยายน 2553 18:00 ยังทำได้ดีกว่ามาก)

ญาติยื่นหลักประกัน 2 แสนบาท ประกันตัวบก.ประชาไทย เปิดเว็บหมิ่นเบื้องสูง เจ้าตัวยังให้การปฎิเสธทุกข้อกล่าวหา-ขอให้การในชั้นศาล

ไม่ต้องพูดถึงเรื่องชื่อ ประชาไท ที่สะกดผิด เอาแค่ข้อเท็จจริงในโปรยข่าวชิ้นนี้ ก็ผิดไปอย่างน้อยสองที่แล้ว

1) คนที่เอาเงินสดไปให้ประกันตัว คือทีมงานของหนังสือพิมพ์ประชาไท ไม่ใช่ญาติ; 2) จีรนุช เปรมชัยพร เป็นผู้อำนวยการของหนังสือพิมพ์ ไม่ใช่บรรณาธิการ; 3) ตามสำนวนฟ้อง ข้อหาคือ มีความเห็นท้ายข่าวที่หมิ่นฯ ไม่ได้ระบุว่าทั้งเว็บมีจุดประสงค์เพื่อการนั้น; …

ไหนจะ connotation ของการเลือกใช้คำว่า ยัง … เอาเถอะ นั่นแค่เล็ก ๆ

พ.ต.ท.ถนอมสิทธิ์ วงษ์วิจารณ์ รอง ผกก.(ส.) สภ.เมืองขอนแก่น เปิดเผยว่า เมื่อช่วงเวลา 18.00 น.วันที่ 24 ก.ย.ที่ผ่านมา ตำรวจชุดสืบสวนปราบปราม บก.ตม.2 ได้ทำการจับกุมตัว น.ส.จีรนุช

ผมอยู่ที่นั่นด้วย สุวรรณภูมิ เวลาที่เจ้าหน้าที่พบหมายจับของจีรนุชแสดงในคอมพิวเตอร์ที่ด่าน คือ 14:00-14:30 โดยประมาณ เครื่องบินเราลง 14:00 มาด้วยกัน ยื่นหนังสือเดินทางให้ด่านตรวจคนเข้าเมืองพร้อม ๆ กัน โต๊ะติดกัน

ถ้าใครดูในทวิตเตอร์/FourSquare ของผม ก็จะเห็นว่า 17:14 ผมและจีรนุช ออกจากสุวรรณภูมิเพื่อไปขอนแก่น, 17:36 อยู่ถนนวงแหวนตะวันออก, 18:00 อยู่ประตูน้ำพระอินทร์ อยุธยา

ถ้าตำรวจเห็นจีรนุชที่สุวรรณภูมิตอน 18:00 ก็คงเป็นผีจีรนุชล่ะครับ – ฟังแล้วหลอน ๆ

14:30 vs 18:00

และเป็นใจให้ผู้คนสนับสนุน หรือยินยอมให้มีการกระทำผิดในระบบคอมพิวเตอร์ในความควบคุมของตนเอง โดยไม่ลบข้อความนั้นออกจากเว็บมาสเตอร์ของตนเองทั้งๆที่ทราบดีว่ามีข้อความ ดังกล่าว

ผมอ่านแล้วก็งง ๆ นึกภาพไม่ออกว่าจะลบอะไรออกจากเว็บมาสเตอร์ยังไง เข้าใจว่าคงไม่มีบ.ก.ดูแลเรื่องภาษา … แต่อันนี้ก็ไม่ใช่สาระสำคัญ (เป็นเพียงอีกหนึ่งความไม่ใส่ใจ) ที่ฮาคือต่อไปนี้

และจากการจับกุมของเจ้า หน้าที่ตำรวจสืบสวนปราบปราม บก.ตม.2 เมื่อเย็นวันที่ 24 ก.ย.นั้น เจ้าหน้าที่ได้รับแจ้งว่า จะมีผู้ต้องหาตามหมายจับเดินทางเข้ามาในประเทศไทย เจ้าหน้าที่ตำรวจจึงได้กระจายกำลังตามจุดต่างๆของสนามบินสุวรรณภูมิ จนสามารถจับกุมตัวได้ในที่สุด ขณะที่ลงจากเครื่องบินกลับจากประเทศฟินแลนด์ แล้วนำหนังสือเดินทางมาขอรับการตรวจอนุญาตเดินทางเข้าประเทศ

นี่เริ่มขี้โม้ละ ผมยืนรออยู่หลังด่าน (ผมผ่านด่านมาได้เรียบร้อยไม่มีปัญหาอะไร) ตรงบริเวณรอรับกระเป๋าอยู่อย่างน้อย 10 นาที ซึ่งระหว่างนั้นเจ้าหน้าที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองก็ยังตรวจสอบหนังสือเดินทางของจีรนุชอยู่ โดยจีรนุชยืนอยู่ที่โต๊ะตรงด่าน หลังจากนั้นเจ้าหน้าที่ค่อยให้จีรนุชไปนั่งรออีกด้านนึง ผมก็รอต่ออีก รอจนขี้เกียจยืนรอ ผมเลยขอเข้าไปด้านหน้าด่านอีกที กว่าจะตรวจสอบหมายจับอะไรได้ ผมคิดว่าอย่างน้อยก็ไม่ต่ำกว่าครึ่งชั่วโมงล่ะ … เพราะฉะนั้นที่จะมาบอกว่า เจ้าหน้าที่ได้เตรียมการล่วงหน้า (ได้รับแจ้งว่า…) … โกหกทั้งนั้นอ่ะ (เตรียมมาก็ดีสิ จะได้ไม่ต้องรอ)

และก็อย่างที่ได้เล่าไป จีรนุชเป็นคนเดินไปที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองเอง ไอ้ที่ว่า กระจายกำลังตามจุดต่างๆของสนามบิน เนี่ย ถ้าไม่เพราะตม.ขี้โม้ ก็คงเป็นนักข่าวดูหนังมากไป พี่เขายังเดินชิล duty free อยู่เลย … เขียนไปได้หนอ .. กระจายกำลัง

(btw พวกผมกลับมาจากบูดาเปสต์ แค่เปลี่ยนเครื่องที่เฮลซิงกิเท่านั้น กลับมาจากงานประชุมเสรีภาพอินเทอร์เน็ต Internet at Liberty 2010 … ตลกไหม)

จึงอนุญาตให้ประกันตัวออกไปเมื่อเวลา 09.00 น.ที่ผ่านมา โดยมีญาตินำหลักทรัพย์ 2 แสนยื่นขอประกันตัวออกไป

ผมนึกไม่ออกว่า ข้อเท็จจริงง่าย ๆ แค่เรื่องเวลานี่ กรุงเทพธุรกิจสามารถทำให้มันคลาดเคลื่อนกันขนาดนี้ได้ยังไง … ตำรวจให้จีรนุชประกันตัวได้ราว 01:00 และสอบสวนเสร็จราว 02:30 ของวันที่ 25 กันยายน ถ้านักข่าวกรุงเทพธุรกิจออนไลน์ จะยอมเสียเวลาเช็คข่าวกับแหล่งอื่น ๆ บ้างทั้งทางเว็บ (อย่างน้อย โดยสามัญปัญญา ก็จากเว็บไซต์ประชาไทนั่นแหละ) หรือทางการสื่อสารอื่น ๆ ก็คงไม่ผิดพลาดเรื่องง่าย ๆ แค่นี้

จะว่าไป นักข่าวเนชั่นคงใช้ social media ได้ไม่ถึงประสิทธิภาพที่ @suthichai สุทธิชัย หยุ่น คาดหวัง เพราะถ้าตาม hashtag #freejiew เสียหน่อย อย่างน้อยก็น่าจะไม่พลาดข้อมูลพื้นฐานเรื่องเวลา (ส่วนจะไปหูเบาเชื่อตม.โม้หรือไม่ นั่นก็อีกเรื่อง) … ซึ่งจะปฏิเสธว่าไม่รู้เกี่ยวกะ #freejiew นี้เลยก็คงลำบาก เพราะในวันนั้น #freejiew ขึ้นเป็น trending topic ของเมืองไทย

ผมไม่ได้คาดหวังให้รายงานถูกต้อง 100% เพราะนั่นเป็นไปไม่ได้ งานข่าวมีเรื่องของเวลานำส่งมาจำกัด (นอกเหนือไปจากฟอร์แมตของสื่อ โครงสร้างองค์กรข่าว กระบวนงานข่าว ฯลฯ) ผมเชื่อว่างานข่าวดูแค่ชิ้นข่าวชิ้นเดียวไม่ได้ ข่าวเรื่องหนึ่งมันนำส่งผ่านชิ้นข่าวหลาย ๆ ชิ้น ค่อย ๆ พัฒนาเรื่อง ค่อย ๆ มีรายละเอียด ค่อย ๆ มีความแม่นยำมากขึ้น ผมพูดเช่นนี้เพราะผมเชื่อว่านักข่าว ไม่ว่าจะเป็นนักข่าววิชาชีพหรือนักข่าวพลเมือง ต่างต้องได้รับโอกาสในพัฒนาและนำเสนอประเด็นข่าว ผมเชื่อว่าในยุค Journalism 2.0 นี้ ข่าวเป็นกระบวนการ ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ News is a process, not a finished product.

… แต่กรณีตัวอย่างของกรุงเทพธุรกิจออนไลน์ชิ้นนี้ มันดูจะทุเรศทุรังเกินไปหน่อย คือผมนึกภาพไม่ออก ว่ามันจะพัฒนาไปลงเหวที่ไหน ยิ่งพิจารณากรอบเวลานำเสนอ โดยเปรียบเทียบกับฉบับอื่น ๆ (ที่เสนอได้แม่นยำกว่าภายใต้ข้อจำกัดเดียวกัน) และแหล่งข่าวที่สามารถเข้าถึงได้โดยสาธารณะ (เช่น ทวิตเตอร์และหนังสือพิมพ์อื่น ๆ) แล้ว ผมคิดว่าเป็นการยุติธรรมแล้วที่เราจะคาดหวังกับเขาหรือเธอได้มากกว่านี้ (ยังไม่นับว่า ถ้านักข่าวกรุงเทพธุรกิจจะโทรไปสัมภาษณ์จีรนุชเอง ก็สามารถทำได้ – แต่เขาหรือเธอไม่ทำ หากพึ่งแหล่งข่าวเพียงด้านเดียว คือจากเจ้าหน้าที่ตำรวจ)

คลิกเพื่อดูภาพจับหน้าจอ (ณ 27 ก.ย. 2553 02:00)

ส่วนความเห็นต่อคดี การออกหมายจับ การจับกุม และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อาจจะเขียนต่อไปในอีกโพสต์ครับ
เบื้องต้นคือ:

  1. จำเป็นต้องมีการแก้ไขคำจำกัดความและวิธีปฏิบัติที่เกี่ยวกับ ท้องที่เกิดเหตุ ในกฎหมายอินเทอร์เน็ตและสื่อทั้งหมด การระบุว่าพบเห็นข้อความในเว็บไซต์ที่จังหวัดขอนแก่น ดังนั้นท้องที่เกิดเหตุคือจังหวัดขอนแก่น จึงจำเป็นต้องนำตัวไปสอบสวนที่จังหวัดขอนแก่น เป็นเรื่องขัดสามัญสำนึกอย่างชัดเจน เมื่อพิจารณาลักษณะของสื่อ ถ้าไม่มีการแก้ไขเรื่องท้องที่เกิดเหตุนี้ ก็จะเป็นช่องให้กลั่นแกล้งได้ต่อไป (เจ้าหน้าที่ตำรวจในคืนนั้นบอกกับเรา ถ้าเขาฟ้อง 75 จังหวัด คุณก็ต้องไป 75 จังหวัด)
  2. กรณีนี้ เจ้าหน้าที่มีสิทธิออกหมายจับจริง แต่หากพิจารณาบริบทแวดล้อม ย่อมเห็นได้ว่าไม่จำเป็น ทำเป็นเพียงหมายเรียกไปถึงผู้ถูกกล่าวหาก็พอแล้ว เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ถูกกล่าวหาสามารถไปมอบตัวกับสถานีตำรวจที่สะดวกด้วยตนเองได้ ไม่ต้องเดินทางไกล – เนื่องจากผู้ถูกกล่าวหาในกรณีนี้คือจีรนุช ไม่ได้แสดงเจตนาหลบหนี เพราะก็มีอีกคดีหนึ่งในลักษณะเดียวกันที่กำลังต่อสู้ในชั้นศาลอยู่ อีกทั้งในรอบปีที่ผ่านมา ก็ได้เดินทางไปต่างประเทศอยู่หลายครั้ง และก็กลับมาทุกครั้ง (หากจะอ้างว่า เป็นคดีร้ายแรง ให้ดูกรณี สนธิ ลิ้มทองกุล) – และหากเจ้าหน้าที่รัฐเองก็ทราบดีถึงข้อนี้ ว่าไม่จำเป็นต้องออกหมายจับ แต่ก็ยังเลือกออกหมายจับ ด้วยเจตนาจะก่อให้เกิดความไม่สะดวก ก็ถือว่าเจ้าหน้าที่รัฐได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นปฏิปักษ์ต่อประชาชน ใช้อำนาจหน้าที่ให้โทษแก่ผู้ถูกกล่าวหา ทั้งที่ผู้ถูกกล่าวหาที่มีสิทธิที่จะได้รับการปฏิบัติเช่นผู้บริสุทธิ์
  3. เป็นอีกครั้งหนึ่ง ที่ผู้ให้บริการตามพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ซึ่งมีฐานะเป็นตัวกลาง (intermediary) ต้องรับภาระในสิ่งที่ไม่ได้ทำ หรือต้องรับภาระในสิ่งที่เกินวิสัยจะทำได้ ไม่ว่าสุดท้ายแล้วคดีจะตัดสินว่าผิดหรือถูก แต่ภาระและความเสียหายก็ได้เกิดขึ้นแล้วกับผู้ให้บริการ
  4. จำเป็นต้องแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวกับอินเทอร์เน็ต สื่อ และโทรคมนาคม ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับตัวกลาง/เนื้อหา/การคุ้มครอง/การเยียวยา เพื่อให้:
    • ก) ตัวกลางที่มีลักษณะเป็นโครงสร้างพื้นฐานไม่ต้องรับภาระในการรับผิด;
    • ข) ตัวกลางที่มีลักษณะเกี่ยวข้องกับเนื้อหา ให้ใช้หลัก notice & take down คือให้แจ้งไปยังผู้ให้บริการเพื่อนำเนื้อหาที่พิจารณาได้ง่ายและชัดเจนว่าผิดกฎหมายออกจากระบบ หากผู้ให้บริการนำออกภายในระยะเวลาที่สมเหตุผล ผู้ให้บริการย่อมไม่ต้องรับผิด;
    • ค) เนื้อหาที่ยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ชัดเจนในทันที จำเป็นต้องรอคำสั่งศาลเพื่อสั่งให้นำออก และผู้ให้บริการย่อมไม่ต้องรับผิดในระหว่างที่ยังไม่มีคำสั่งศาล;
    • ง) หากเจ้าหน้าที่รัฐเห็นว่าระหว่างที่รอคำสั่งศาลเพื่อสั่งให้นำเนื้อหาออก เนื้อหาดังกล่าวจะสร้างความเสียหายแก่สาธารณะ สามารถขอคำสั่งศาลเพื่อปิดกั้นเนื้อหานั้นได้ชั่วคราว ในระยะเวลาจำกัด และต่ออายุได้ไม่เกิน x ครั้ง ซึ่งการปิดกั้นดังกล่าว จะไม่มีผลต่อความรับผิดของผู้ให้บริการ;
    • จ) ผู้เสียหายสามารถอุทธรณ์ให้ยกเลิกคำสั่งปิดกั้นชั่วคราวดังกล่าวได้;
    • ฉ) กรณีเมื่อถึงที่สุด ศาลตัดสินว่า เนื้อหาที่ถูกปิดกั้นชั่วคราวไปแล้ว ไม่มีความผิด รัฐจำเป็นต้องต้องชดใช้เยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นระหว่างการปิดกั้นชั่วคราวนั้น ให้แก่ผู้เสียหาย

จนถึงตอนนี้ ยังไม่เห็นสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย อันมี ท่านประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ เป็นนายกสมาคม หรือ สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย (จีรนุชถูกจับตามพ.ร.บ.คอม ในฐานะผู้ดูแลเว็บ) อันมี พ.ต.อ.ญาณพล ยั่งยืน รองอธิบดี DSI เป็นนายกสมาคม ออกมาให้ความเห็นอะไรกับกรณีนี้ (คิดในแง่ดีที่สุด พ.ต.อ.ญาณพล คงกำลังงงว่า จะสวมหมวกใบไหนดี ตำรวจหรือผู้ดูแลเว็บ)

ส่วน ชมรมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (เพื่อการปกป้องลิขสิทธิ์) อันมี ท่านชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี เป็นประธาน ก็ได้แต่เพียงตอบสั้น ๆ เมื่อมีนักศึกษาถามถึง #freejiew ในทวิตเตอร์ ว่า เขากำลังรณรงค์ให้ปล่อยตัว ผอ.เว็บประชาไท ที่ถูกจับในคดีหมิ่นฯ เมื่อช่วงบ่ายวันนี้ … ซึ่งก็ต้องบันทึกไว้ด้วยว่า @chavarong ใช้คำว่า เขา ซึ่งความหมายโดยนัย (ว่าตาม The Language of News Media. [Allan Bell, 1991]) ก็คือ นั่นน่ะ พวกมัน ไม่ใช่ พวกกู เป็นภาษาของการไม่นับรวม

@chavarong คุยกับ @payoonnoi

เอาล่ะ ติดตามข่าวของ จีรนุช เปรมชัยพร ได้ที่ http://freejiew.blogspot.com

สวัสดี

technorati tags: , ,

[20-22 ก.ย.] follow #ial2010 ตามงาน Internet at Liberty 2010

Internet at Liberty 2010 เวิร์กช็อปและสัมมนา สองวันครึ่ง เรื่องเสรีภาพอินเทอร์เน็ต จัดโดย Google และมหาวิทยาลัย Central European University ที่บูดาเปสต์ ฮังการี

หัวข้อเกี่ยวข้องถึงนโยบายการกำกับอินเทอร์เน็ต การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต อินเทอร์เน็ตเพื่อการพัฒนาสังคม ประชาธิปไตย และการศึกษา

มีนักเทคโนโลยี นักกฎหมาย นักนโยบายอินเทอร์เน็ต นักวิชาการ นักกิจกรรมสังคม บล็อกเกอร์ และนักหนังสือพิมพ์จากทั่วโลก เข้าร่วม โดยเฉพาะจากประเทศและภูมิภาคที่เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและสิทธิมนุษยชนถูกคุกคาม ทั้งในพื้นที่ออฟไลน์และรุกเข้าสู่พื้นที่ออนไลน์

ชมสด — 21-22 กันยายน 2553, 14:00-23:15 เมืองไทย (9:00-18:15 UTC+2)

ทวีตติดแฮชแท็ก #IAL2010

มีชาวบ้านแถวนี้ไปร่วมอย่างน้อยสามคน @bact (ผม เครือข่ายพลเมืองเน็ต/โอเพ่นดรีม) @jiew (จีรนุช เปรมชัยพร หนังสือพิมพ์ประชาไท) และ @supinya (สุภิญญา กลางรณงค์ คณะกรรมการรณรงค์เพื่อการปฏิรูปสื่อ)

แถม: ชมบันทึกจากงาน Internet Governance Forum ครั้งที่ 5 ลิทัวเนีย

technorati tags: , , ,

How to get around censorship (a must of for Internet in Thailand)

อินเทอร์เน็ตเมืองไทยมีบั๊ก แจ้งบั๊กไปแล้ว คนมีอำนาจดูแลก็ไม่สนใจ ก็ต้องหา work around ไปพลาง ๆ ก่อน จะได้พอใช้เน็ตได้ตามสภาพ

วิธีหลบเซ็นเซอร์ การใช้อินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย และการรักษาข้อมูลส่วนบุคคล

http://thainetizen.org/unblock

qrcode

แปลจาก Technical ways to get around censorship โดย ผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน (RSF)

technorati tags:
,

prachatai.com got censored, go prachatai.net instead

อ่านข่าวประชาไทได้ ที่ www.facebook.com/prachatai และที่ prachatai.net

หลังจากเว็บไซต์ประชาไท www.prachatai.com ถูกนายสุเทพสั่งปิดด้วยพ.ร.ก.ฉุกเฉิน โดยเป็นคำสั่งไปที่ผู้ให้บริการที่วางเซิร์ฟเวอร์ของประชาไท ทำให้เข้าเว็บประชาไทไม่ได้
ตอนนี้ทีมงานจึงมารายงานข่าวกันบนเฟซบุ๊ก และย้ายข้อมูลไปไว้ที่ที่อยู่ใหม่แล้ว
ช่วย ๆ กันกระจายข่าวครับ

(ฮูเรให้กับสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร – open source จงเจริญ)

update: ชมสถานการณ์สด ทาง ทีวีไทย http://udd.thaipbs.or.th

technorati tags:
,
,
,
,