เก็บตกวันแรงงาน #MayTheForthBeWithYou #8hourday

  • กราฟิกคั่นรายการของไทยพีบีเอส บอกว่าที่หยุดวันแรงงาน เพราะหยุดให้พักผ่อน หลังจากตรากตรำมาทั้งปี
  • เท่าที่ดูข่าวสามสี่ช่องและออนไลน์ ไม่มีใครพูดถึงการเฉลิมฉลอง “การทำงานวันละไม่เกินแปดชั่วโมง”
  • การทำงาน 8 ชั่วโมงต่อวันในทุกวันนี้ส่วนหนึ่งมาจากข้อเรียกร้องของคนทำงานในสหรัฐอเมริกา (ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการแรงงานทั่วโลก) ที่ต้องการให้ลดชั่วโมงการทำงานเหลือไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน ไม่เกิน 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
  • ในสมัยนั้นชั่วโมงการทำงานอยู่ในช่วง 10-16 ชั่วโมงต่อวัน 6 วันต่อสัปดาห์

“By extending the working day, therefore, capitalist production…not only produces a deterioration of human labour power by robbing it of its normal moral and physical conditions of development and activity, but also produces the premature exhaustion and death of this labour power itself.”
Karl Marx

  • สหพันธ์สหภาพแรงงาน กำหนดเป้าหมายว่า วันที่ 1 พฤษภาคม 1886 จะเป็นวันเริ่มต้น ของการทำงานวันละ 8 ชั่วโมง
  • ในวันที่ 1 พฤษภาคม 1886 สหภาพแรงงานได้นัดหยุดงานทั่วสหรัฐ เพื่อสนับสนุนข้อเรียกร้องดังกล่าว
  • การนัดหยุดงานที่ใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นในชิคาโก มีผู้เข้าร่วมประมาณ 30,000 ถึง 40,000 คน
  • การนัดหยุดงานในชิคาโกยืดเยื้อ ในวันที่ 3 พฤษภาคม คนงานสองคนถูกตำรวจยิงเสียชีวิต จากเหตุความรุนแรงดังกล่าวคนงานนัดชุมนุมในวันรุ่งขึ้นที่จตุรัสเฮย์มาร์เก็ต
  • 4 พฤษภาคม 1886 การชุมนุมเริ่มขึ้นในตอนเย็น ประมาณการจำนวนผู้ชุมนุมระหว่าง 600 ถึง 3,000 คน มีการปราศรัยต่างๆ
  • เวลาประมาณสี่ทุ่มครึ่ง การปราศรัยเพิ่งจบลง ตำรวจกลุ่มหนึ่งเดินหน้าเข้าไปหากลุ่มผู้ปราศรัย ระหว่างนั้นมีระเบิด (ซึ่งจนถึงทุกวันนี้ยังไม่สามารถระบุได้ว่าใครเป็นคนขว้าง) ถูกโยนเข้ามาระหว่างผู้ชุมนุมและเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่ตำรวจเสียชีวิตหนึ่งนาย และหลังจากนั้นก็เกิดความอลหม่าน มีการยิงใส่กัน รวมมีเจ้าหน้าที่เสียชีวิต 7 ราย บาดเจ็บมากกว่า 60 ด้านผู้ชุมนุมเสียชีวิต 4 นาย บาดเจ็บมากกว่า 70 และถูกจับกุมมากกว่า 100 คน
  • เหตุการณ์ดังกล่าว นำไปสู่การกวาดล้างจับกุมสหภาพแรงงานต่างๆ ประชาชนและบริษัทห้างร้านจำนวนมากให้การสนับสนุนเจ้าหน้าที่ตำรวจ มีการบริจาคค่ารักษาพยาบาลให้กับเจ้าหน้าที่ที่บาดเจ็บ ส่วนกลุ่มคนงานและผู้อพยพถูกจับตาสงสัย โดยเฉพาะผู้อพยพชาวเยอรมันและโบฮีเมียน การจับกุม การดำเนินคดี การพิพากษาและการตัดสินประหารชีวิตแกนนำการชุมนุม ยังคงเป็นประเด็นที่มีข้อสงสัยให้วิพากษ์วิจารณ์จนถึงทุกวันนี้
Socialists in Union Square, N.Y.C., 1 May 1912
Socialists in Union Square, N.Y.C., 1 May 1912
  • ปี 1889 “สากลที่สอง” หรือ องค์กรสากลที่รวมพรรคสังคมนิยมและพรรคแรงงานจากทั่วโลก เสนอให้ทั่วโลกร่วมเดินขบวนในเดือนพฤษภาคมปี 1890 เพื่อรำลึกถึงการครบรอบเหตุการณ์เฮย์มาร์เก็ต
  • ปี 1904 สากลที่สองประกาศเชิญชวนให้พรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยและสหภาพแรงงานทุกแห่งทุกประเทศร่วมเดินขบวนเพื่อเรียกร้องการรับรองตามกฎหมายของการทำงานแปดชั่วโมงต่อวัน ความต้องการของชนชั้นแรงงาน และสันติภาพทั่วโลก โดยให้หยุดงานวันที่ 1 พฤษภาคม เพื่อร่วมขบวน เป็นจุดเริ่มต้นของ “วันแรงงานสากล” (International Workers’ Day)
  • พนักงานกินเงินเดือนทุกคนนี่ก็คือชนชั้นแรงงานทั้งนั้นนะครับ นั่งทำงานในออฟฟิศนี่ก็ใช่ — ถ้าคุณไม่มีปัจจัยการผลิตอื่น แต่เอาแรง(ใจ/กาย/สมอง)ไปทำให้เกิดงาน เพื่อแลกค่าจ้าง ก็เป็นคนทำงานแลกค่าจ้าง (wage-earner) อยู่ในชนชั้นแรงงานเหมือนกันหมด
  • และที่ทุกวันนี้เรามีระบบทำงานวันละแปดชั่วโมง (รวมไปถึงวันหยุด วันลาคลอด) ก็เพราะขบวนการแรงงานสากล
  • 1 พฤษภาคม จึงไม่ได้เป็นวันหยุดพักผ่อนเฉยๆ แต่เป็นวันระลึกถึงสิ่งที่ต้องต่อสู้จึงจะได้มา (ไม่ต้องไปสู้กับอริราชศัตรูที่ไหน สู้กับพวกขูดรีดแรงงานนี่แหละ)
  • ส่วนวันที่ 4 พฤษภาคม เป็นวันรำลึกว่า สิทธิที่เรามีอยู่ ใช้อยู่ ทุกวันนี้ มีคนในอดีต (ที่อาจจะไม่ใช่บรรพบุรุษโดยตรงของเรา) สูญเสียอะไรบางอย่างเพื่อแลกมันมา
  • ขอพลังจงอยู่กับท่าน

(เผยแพร่ครั้งแรกในเฟซบุ๊ก 4 พ.ค. 2018)

 

พิธีกรรมสาธารณะ/วันที่ระลึกของไทย – Thai public rituals

ในโอกาสพิธีกรรมสาธารณะ (ที่ปีนี้จัดอย่างยิ่งใหญ่ยิ่งยวด)

รวบรวมและจัดประเภท (วันที่ถูกกำหนดให้เป็น)วันสำคัญ/วันที่ระลึก/วันหยุด จากแหล่งต่าง ๆ (ข้อมูลประกอบบทความที่เขียนไม่เสร็จ พิธีกรรมสาธารณะและสิ่งมันระลึกถึง – การบ้านเมื่อสองเทอมที่แล้ว)

พิธีกรรมสาธารณะ/วันที่ระลึกของไทย (Thai public ritual table)

รวบรวมจากเอกสารหลายฉบับ (ดูอ้างอิงที่ท้ายตาราง) แล้วทดลองจัดกลุ่มตามสิ่งที่ระลึกถึง ได้จำนวน 20 กลุ่ม – บางวันอาจอยู่ในกลุ่มมากกว่าหนึ่งกลุ่ม เช่น วันยุทธหัตถี (วันสมเด็จพระนเรศวรมหาราช) ที่อยู่ในกลุ่มการทหาร และกลุ่มสถาบันกษัตริย์/กษัตริย์, หรือ วันตำรวจ ที่อยู่ในกลุ่มราชการ/การปกครอง และกลุ่มอาชีพ/กลุ่มคน/องค์กร. กลุ่มจากการทดลองจัดนี้ สอดคล้องกับกลุ่มวันสำคัญของไทยที่จัดโดย ธวัชชัย พืชผล (2545).

กลุ่ม : จำนวนวัน

  • อาชีพ/กลุ่มคน/องค์กร : 23
  • สถาบันกษัตริย์/กษัตริย์ : 23
  • การทหาร : 20
  • การศึกษา/วิทยาการ : 13
  • ประเพณี : 10
  • ราชการ/ปกครอง : 8
  • ศาสนา : 7
  • สาธารณสุข : 7
  • สิ่งแวดล้อม/สัตว์ป่า : 7
  • ครอบครัว/เยาวชน : 7
  • พระบรมวงศาฯ/เจ้านาย : 6
  • ศิลปะ/วัฒนธรรม : 6
  • สงเคราะห์ : 5
  • ประชาธิปไตย : 4
  • สามัญชน : 3
  • เศรษฐกิจ : 3
  • สิทธิเสรีภาพ : 2
  • กีฬา : 2
  • ชาติ : 1

หากนับเฉพาะที่ถูกกำหนดให้เป็นวันหยุดราชการ [ที่คนในสังคมจำนวนมากมีพิธีกรรมสาธารณะร่วมกัน] 14 วัน:
กลุ่มสถาบันกษัตริย์/กษัตริย์มีจำนวนมากที่สุด คือ 5 วัน (วันจักรี, วันฉัตรมงคล, วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ, วันปิยมหาราช, วันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว);
ตามด้วยกลุ่มศาสนา 4 วัน (วันมาฆบูชา, วันวิสาขบูชา, วันอาสาฬหบูชา, วันเข้าพรรษา);
ประเพณี 3 วัน (วันขึ้นปีใหม่+สิ้นปี, วันสงกรานต์, วันลอยกระทง);
และอาชีพ 1 วัน (วันพืชมงคล) [วันแรงงาน ราชการไม่หยุด-ธนาคารหยุด].

ในวันหยุดราชการ 14 วัน วันหยุดที่มีลักษณะเฉพาะกลุ่มคนมากที่สุด คือวันพืชมงคล ที่ในแง่หนึ่งมีความสำคัญต่อเกษตรกรและมีลักษณะเฉพาะกลุ่ม แต่ในขณะเดียวกัน พิธีในวันพืชมงคลก็มีลักษณ เชื่อมโยงกับพระมหากษัตริย์อย่างมาก กระทั่งการกำหนดวันในแต่ละปี ก็เป็นประกาศจากสำนักพระราชวังในการกำหนดอุดมฤกษ์.

เมื่อเปรียบเทียบวันหยุดราชการกับวันหยุดธนาคารซึ่งประกาศโดยธนาคารแห่งประเทศไทย นอกจากการที่ราชการหยุดในวันเข้าพรรษาแต่ธนาคารไม่หยุด และธนาคารมีวันหยุดภาคครึ่งปีในวันที่ 1 กรกฎาคมแล้ว, ใน 14 วันนี้ วันพืชมงคล ก็เป็นจุดแตกต่างสำคัญระหว่างวันหยุดทั้งสองระบบ โดยมีคู่ตรงข้ามเป็น วันแรงงานแห่งชาติ ที่ราชการไม่หยุดแต่ธนาคารหยุด.

ความเป็นคู่ตรงข้ามของวันพืชมงคลและวันแรงงานแห่งชาตินี้ ดูจะเหมาะเจาะลงตัวมาก เนื่องจากทั้งคู่ต่างก็เป็นวันหยุดเฉพาะกลุ่ม และต่างก็แทนวิถีการผลิตคนละแบบ คือวันพืชมงคลสำหรับวิถีการผลิตแบบเกษตรกรรม และวันแรงงานสำหรับวิถีการผลิตแบบอุตสาหกรรม.

การที่ราชการเลือกหยุดในวันพืชมงคล และไม่หยุดในวันแรงงาน จึงเป็นเรื่องน่าสนใจ.

คำอธิบายโดยมองวิถีการผลิตเพียงอย่างเดียว ว่า ข้าราชการไม่ถือว่าตัวเองอยู่ในระบบแรงงาน และถือว่าตัวเองอยู่ในระบบ เกษตรกรรม ดูจะไม่สามารถอธิบายได้อย่างชัดเจน. แต่เราอาจลองมองจากความเชื่อมโยงของวันพืชมงคลกับสถาบันกษัตริย์ได้ — ซึ่งผู้เขียนยังไม่ได้ศึกษาต่อ.

อนึ่ง ข้อสังเกตต่อวันหยุดราชการ และวันสำคัญต่าง ๆ ของไทย คือ เพิ่งจะถูกกำหนดมาเมื่อไม่นานนี้.

เช่น วันชาติ 5 ธันวา หรือ วันแม่ 12 สิงหา ก็เพิ่งถูกกำหนดขึ้นไม่นานนี้. โดยวันชาติที่ตรงกับวันพระราชสมภพของในหลวงภูมิพล กำหนดในปี พ.ศ. 2503 โดยรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์. ส่วนวันแม่ที่ตรงกับวันพระราชสมภพของราชินี กำหนดในปี พ.ศ. 2519 โดย สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นในช่วงที่คณะราษฎรหมดอำนาจทางการเมือง. โดยก่อนหน้านี้ในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม กำหนดให้วันชาติไทยคือวันที่ 24 มิถุนายน (ตามวันเปลี่ยนแปลงการปกครอง) และวันแม่แห่งชาติคือวันที่ 15 เมษายน.

ดูส่วนหนึ่งของการต่อสู้ทางสัญลักษณ์และอุดมกาณ์ ผ่านการกำหนดวันหยุดและพิธีกรรมสาธารณะได้ที่ ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร (วิกิพีเดีย)

technorati tags:,,,

Hua Hin Indie

สุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ไปนอนเอื่อย ๆ กับไทยอินดี้ที่หัวหิน

ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับเขาเลย

ในจำนวนยี่สิบเอ็ดชีวิต (หรือยี่สิบสองนี่แหละ) ผมเป็นมนุษย์ผู้เดียวที่ไม่ได้ทำกิจกรรมอะไรเกี่ยวกับหนังเลย (เว้นเสียแต่การเข้าไปหลับในโรงหนังบ้าง – นาน ๆ ที)
นอกนั้นอีกยี่สิบชีวิต เขา เธอ และเธา ล้วนแล้วแต่ทำอะไรซักอย่างเกี่ยวกับหนัง
ไม่ทำหนังเอง ก็อยู่กองถ่าย แก้สคริปต์ ทำเอฟเฟกต์ ฯลฯ หลายสิ่ง ที่ทำให้ภาพเคลื่อนไหว

จึงไม่แปลกนัก ที่เราจะเห็นกล้องมินิดีวีกลาดเกลื่อนเหมือนมางานแสดงสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อะไรซักอย่าง
ยังไม่รวมถึงกล้องถ่ายรูปสารพัดรุ่น ตั้งแต่ดิจิทัลเอสแอลอาร์ตัวใหญ่ไปจนถึงโลโมฟิชอาย

หากใครเผลอทำอะไรโง่ ๆ ไปในทริปนี้ แล้วหวังว่าจะไม่ถูกบันทึกภาพไว้ – ก็โง่จริง ๆ นั่นแหละ

พวกเราไปถึงเขาเต่าเอาตอนบ่าย คนที่บังกะโลเอารถมารับพวกเราจากสถานีรถไฟหัวหิน
นี่เป็นครั้งแรกของผมที่ได้นั่งรถไฟมาทะเล
รถไฟ กับ ทะเล – สองสิ่งที่ผมไม่เคยสัมพันธ์มันเข้าด้วยกันเลย
หลายสิ่งที่เราไม่เคยเห็นความสัมพันธ์ของมัน
แต่ทุกสิ่งล้วนโยงใย ไม่เห็น ใช่ว่าไม่มี

จัดแจงข้าวของพอเข้าที่ จับจองที่ซุกหัวนอนพอเข้าทาง ก็ถึงเวลามื้อแรกของทริปนี้
ข้าวผัดทะเลหม้อโต มื้อนี้พวกเรายังไม่ได้ทำเอง เป็นป้าที่ที่พักจัดการให้
กุ้ง และ ปลาหมึก ยั้วเยี้ย แหม อะไรมันจะทะเลขนาดนี้
มาก่อนก็กุ้งเยอะหน่อย มาช้าก็ข้าวเยอะหน่อย แต่มีพอให้หลายคนได้เติมรอบที่สองและสาม
มื้อแรกก็ประทับใจซะแล้ว เป็นอันวางใจว่าทริปนี้ไม่ต้องห่วงเรื่องอาหารการกิน อย่างน้อยก็ฝากท้องกับป้าได้
(ก่อนจะสำนึกภายหลังจากนี้ว่า เราประเมินปลายจวักเพื่อนร่วมทริปต่ำไป)

นั่งรมควันบุหรี่ซักพัก (เราเป็น second hand smoker ที่ดี บรรยากาศมันน่านั่งน่ะ) พอให้ข้าวย่อย ก็ถึงเวลาออกเดินสำรวจพื้นที่รอบ ๆ เสียหน่อย
ปล่อยพวกแม่บ้านพ่อบ้านเขาจ่ายตลาดเตรียมมื้อเย็นไป พวกเราจะไปชิลกันที่ชายหาด ฮู้ว์~

หาดแถวนี้ไม่ได้มีอะไรน่าดึงดูดนัก อืม แต่นี่อาจจะเป็นสิ่งดึงดูดก็ได้
จะสวยอะไรไปถึงไหน ในบางวันเราก็อยากกินข้าวราดแกงธรรมดา ๆ

ผมหยิบหูฟังขึ้นมาครอบหัว
พอดีกับเพลง Across the Universe ของ Fiona Apple
เราต่างอยู่บนเรือที่เรียกว่าโลก – ที่ร้อนชิบหาย
(ในรถไฟขากลับ เด็กสาวมัธยมสองคนที่นั่งถัดไป พยายามอธิบายเรื่องโลกร้อนให้กับหนุ่มนักท่องเที่ยวชาวเกาหลีฟัง world hot world hot – นี่เป็นประเด็นระดับโลกจริง ๆ)

พวกเราเริ่มหาที่ทางสำหรับฟุตบอลชายหาด
เกือบสุดหาด เป็นลานทรายหน้าโครงการรีสอร์ทที่ถูกทิ้งร้าง
ชาวบ้านแถวนั้นว่า คุณหญิง อ. ภรรยาอดีตนายก ท. ที่ตอนนี้เดินเล่นอยู่แถวกรุง ล. มาทำเอาไว้ แต่คงไม่ทำต่อแล้ว
น้ำทะเลขึ้นลง ชีวิตคนก็ขึ้นลง – น้ำลงก่อนสึนามิ?

เอาไม้มาปักทำเสาประตูสองฝั่ง แถวนี้น่าจะเล่นได้สนุก
ยังไงก็ตาม หาดทรายก็ยังเป็นหาดทราย

ไม่ได้เล่นฟุตบอลมานานเท่าไหร่แล้ว
ล่าสุดอาจจะเป็นที่ฮันโนเวอร์ บอลนักเรียนไทย ขำดี
กีฬาชนิดนี้ เอาเข้าจริง ความสนุกคงอยู่ที่เพื่อนร่วม “ทีม” ทั้งในและนอกสนาม

ผ่านไปได้แค่ห้านาที อาการเหนื่อยหอบปรากฎ
จะอะไรล่ะ ก็ตอนอยู่กรุงเทพเคยออกกำลังที่ไหน นอกเสียจากวิ่งไล่ตามรถเมล์บางครั้ง
ให้มาวิ่งไล่เตะลูกบอลกลางแดงเปรี้ยง ๆ ตอนบ่าย ไม่หัวใจวายตายก็ดีแค่ไหนแล้ว

เอาน่ะ นาน ๆ ที
เรายอมแพ้อะไรมาเยอะเกินไปแล้ว
วิ่งให้ล้ม

สนุกดี

กลับมาที่บ้านพัก
คนอื่น ๆ เขาออกไปเล่นบอลกันต่ออีกรอบ ที่ลานดินหลังบ้าน
ไม่ได้ออกไปด้วย เหนื่อย ไม่ไหวแล้ว
อยู่ในครัวดีกว่า วันนี้จะมีอะไรกิน

พี่นุชชี่เป็นกัปตันในสนามนี้
บัญชาการเกมจากหลังครก
คล่องแคล่วว่องไว เปิดบอลจ่ายบอลให้กับลูกทีม
แกะหอม ตำเครื่องแกง ลอกปลาหมึก แล่ไก่ สับหมู หั่นผัก ทุกตำแหน่งวิ่งช่วยกันแบบโททัลฟุตบอล frying dutchman – ใช่แล้ว เรามีไข่เจียวด้วย

แกงเขียวหวานไก่ ต้มส้มปลาหมึกยัดไส้ ผักชุบแป้งทอด น่องไก่ทอด และไข่เจียว
สำราญ
ไม่ได้ทำกับข้าวกินกันแบบนี้นานแล้ว
สมัยยังอยู่ไกลบ้าน นี่เป็นกิจกรรมแก้จิตตกอย่างหนึ่ง หลายคนคงเห็นตรงกัน
หลายทีที่แม้ข้าวจะแข็งไปหน่อย รสชาติอาหารจะแปร่ง ๆ เราก็ยังขำกับมันได้
แต่ถึงยังไง เราก็ยังต้องกินข้าวคนเดียวให้เป็นอยู่ดี

ตกดึก สาวเล็กสาวใหญ่ตั้งวงเล่นไพ่อยู่ในห้อง
(ใครบางคนเรียกมันว่ากิจกรรม “ออกกำลังนิ้ว”)
ส่วนหนุ่ม ๆ ตั้งวงเหล้าตามระเบียบ(รัส) อยู่ชานด้านนอก – น่าจะยังไม่มีใครได้เล่นน้ำ

จำไม่ได้แล้วว่าคุยอะไรกันบ้าง

ผมเข้าไปนอนตอนที่คนอื่น ๆ ยังคุยกันอยู่
หลังจากหลับกับเข่าตัวเองอยู่สองนาน

จำได้แต่ว่า คนกลุ่มนี้น่าสนใจดี

มีความสุขที่ได้มา

เขาเต่า – ไทยอินดี้

บันทึกของเพื่อนร่วมเดินทางคนอื่น ๆ

technorati tags: ,