คุยกับกระทรวงดิจิทัลเรื่องร่างพ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

เมื่อวานไปสำนักงานปลัดกระทรวงดิจิทัล ให้ข้อมูลเรื่องร่างพ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล มีหลายประเด็นที่เขาคุยกันในที่ประชุม ก็ไล่ไปตามหัวข้อที่ทางกระทรวงเขากำหนดมา ในช่วงท้ายก่อนจบเขามีเปิดให้พูดถึงประเด็นอื่นที่เป็นห่วงด้วย

เรื่องที่คุยกัน เช่น

  • ควรเพิ่มนิยามของคำว่า “ผู้ประมวลผลข้อมูล” (data processor) หรือไม่ แตกต่างจาก “ผู้ควบคุมข้อมูล” (data controller) อย่างไร
  • อะไรคือ Legitimate Interests ที่จะอนุญาตให้ผู้ควบคุมข้อมูลสามารถประมวลผลข้อมูลได้แม้ไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ที่เจ้าของข้อมูลให้ความยินยอมไว้เมื่อคราวที่เก็บรวบรวมข้อมูล
  • มีความต้องการนำข้อมูลไปวิเคราะห์ (เช่นในลักษณะ Big Data) หากได้ทำให้ข้อมูลเชื่อมโยงกลับมาระบุตัวบุคคลไม่ได้แล้ว ยังจะต้องขอความยินยอมอีกหรือไม่ (เรื่องนี้เคยพูดไปบ้างแล้ว โดยยกตัวอย่างข้อมูลสุขภาพ อ้างงานของ Sweeney (2000))
  • จะทำอย่างไรกับข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาก่อนกฎหมายคุ้มครองข้อมูลประกาศใช้ – ให้ใช้ต่อไปได้เลยโดยไม่ต้องขอความยินยอมใหม่? หรือต้องขอใหม่? หรือกำหนดระยะผ่อนผันให้ใช้ได้ไประยะเวลาหนึ่ง แต่ถ้าพ้นช่วงนี้แล้วไม่ได้รับความยินยอมใหม่ ก็ต้องหยุดใช้และทำลายข้อมูลทิ้ง?
  • การกำหนดข้อยกเว้นหรือกำหนดให้กิจการใดที่ไม่อยู่ใต้บังคับของกฎหมายนี้
  • หลักการของ EU General Data Protection Regulation และ APEC Privacy Framework รวมถึง APEC Cross Border Privacy Rules (CBPR) system

และมีอีกบางประเด็นที่ไม่ได้คุยระหว่างประชุม แต่กลับมาค้นเพิ่ม เช่นนิยาม “profiling” ของ GDPR และการพรางข้อมูล (data masking/data obfuscation)

เอกสารนี้รวมความคิดเห็นบางส่วนของผมที่ได้อภิปรายไปเมื่อวาน (4 เม.ย. 2560) และเขียนเพิ่มเติมเพื่อส่งให้กับทางกระทรวงเป็นเอกสารอีกครั้งในวันนี้ (5 เม.ย. 2560) การแบ่งหัวข้ออิงตามคำถามที่กระทรวงถามมา และเพิ่มบางประเด็นที่ผมเห็นว่าแม้ไม่ได้ถามก็ควรอธิบายประกอบไปด้วยเพราะสำคัญ เช่น การออกแบบโครงสร้างคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูล ซึ่งผมมองว่าตามร่างปัจจุบันคณะกรรมการจะไม่เป็นอิสระและจะทำงานไม่ได้ดี

ข้อมูลประกอบการนำเสนอความเห็นและข้อเสนอแนะ แนวทางแก้ไขหรือปรับปรุง ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. …. PDF | OpenDocument Text

ใครมีความคิดเห็นอะไรกับตัวร่าง (ขณะนี้ใช้ร่างฉบับที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว เรื่องเสร็จที่ 1135/2558ในการพิจารณา) ก็ส่งความคิดเห็นไปได้ที่ คณะทำงานร่างแก้ไขกฎหมาย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม — ทางคณะทำงานแจ้งว่าทางเขามีกำหนดส่งเรื่องออกไปภายในเดือนเมษายนนี้ ก็เหลือเวลาอีกไม่มากแล้วครับ